Hazreti Ebû Bekr-i Sıddîk “radıyallahü anh”

Peygamberlerden sonra, Eshâb-ı Kirâmın ve insanların en üstünü. Asıl adı Abdullah bin Ebû Kuhâfe bin Âmir bin Amr bin Ka’b bin Sa’d bin Teym bin Mürredir. Babasının adı Osman olup, Kuhâfe lakâbıyla meşhûrdur. Annesinin adı ise Selmâ binti Sahrdır. Ümmül-Hayr lakâbıyla tanınmaktadır. Hazreti Ebû Bekr, Peygamber Efendimizden “aleyhisselâm” 2 yıl 3 ay küçüktür. Fil vak’asından sonra m. 573 yılında dünyâya gelmiştir. Müslüman olmadan önce adı, Abdüluzzâ veya Abdulkâbe idi. Peygamberimize “sallallahü aleyhi ve sellem” imân ettikten sonra onun ismini “Abdullah” olarak değiştirdi. 38 yaşında müslüman olmakla şereflenen Hazreti Ebû Bekr “radıyallahü anh”; Peygamber efendimizin vefat ettiği gün halife seçildi. Hilâfeti 2 sene 3 ay 10 gün sürdü. 63 yaşında iken hicretin 13 (m. 634) yılında Cemaziyel-âhir ayının yedisinde Pazartesi günü hastalandı. 15 gün hasta olarak yattıktan sonra vefat etti. Vasiyeti üzerine, hanımı Esmâ yıkadı. Cenaze namazını Hazreti Ömer “radıyallahü anh” kıldırdı. Peygamber efendimizin kabrinin bulunduğu Hücre-i Se’âdete defnedildi.

Ebû Bekr “radıyallahü anh” Aşere-i Mübeşşerenin yani Cennetle müjdelenen on sahabenin birincisidir. Peygamber efendimizin kayınpederi, Hazreti Âişenin “radıyallahü anha” babasıdır. Ebû Bekrin “radıyallahü anh” Resûlullah efendimize fevkalâde sadâkat ve sevgisi vardı. Vefatına, Peygamberimizden “sallallahü aleyhi ve sellem” ayrıldığından duyduğu aşırı üzüntüsü, gammı ve hasreti sebep olmuştur. Çünkü ona karşı olan, sevgisi ve bağlılığı kelimelerle tarif edilemiyecek kadar çoktur.

Peygamber efendimiz de, Ebû Bekri “radıyallahü anh” çok severdi. Onun için bizzat kendisine “Sen Allahü teâlânın Cehennemden atîki (yâni azâd ettiği kimse)sin” ve “Cehennemden atîk olan (âzâd edilmiş kimse) görüp sevinmek isteyen kimse, Ebû Bekre baksın” buyurması bunun bir alâmetidir. Bir rivâyette de, Ebû Bekrin annesi Ümmül Hayr-ı Selmânın bir iki evladı olmuş ise de hiçbirisi yaşamamış olduğundan, Hazreti Ebû Bekr doğduğu zaman, annesi kucağına alıp, Kâ’beye götürmüş ve yaşaması için “Allahım bu çocuğu ölümden Azâd edip bana bağışla!” diye dua eyleyince; Kâ’benin her yanında “Yâ Emetellah, sana müjdeler olsun ki, çocuğun yaşayacak, seni pek sevindirecek. Tevratda adı Sıddîk olarak bildirildi” nidası geldi. Oradakilerin hepsi bunu duydular. Bu sebeple de Atîk ismini verdiler. Yahud, soy ve sopunda ayıp ve kusur sayılabilecek herhangi bir şey görülmediği için bu lâkabı vermişlerdir, denildi.

Hazreti Ebû Bekr “radıyallahü anh”, ilk imâna gelen, müslümanlıkla şereflenen hür erkektir. Kadınlardan ilk imâna gelen Hazreti Hadice “radıyallahü anha”, kölelerden Zeyd bin Hârise “radıyallahü anh” ve çocuklardan Hazreti Alidir “radıyallahü anh”. Müslüman olmadan evvel, gençliğinde de Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” arkadaşı idi. Büyük bir tüccardı. Bütün malını, evini barkını Resûlullahın uğrunda harcadı. Ebû Bekr “radıyallahü anh”, İslâmiyeti kabul etmesine kadar geçen 38 senelik hayatında asla içki kullanmamış, putlara tapmamış, her türlü sapıklıktan, hurafelerden kaçınmış, iffetiyle ve güzel ahlâkı ile tanınmış bir kişiydi. Kavmi arasında sevilen ve saygı gösterilen birisi olup, fakirlere yardım eder, muhtaç olanları gözetirdi. Dürüst bir tüccardı. Herkesin ona sonsuz bir itimadı vardı.

Hazreti Ebû Bekre Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem”, Peygamberliğini bildirip müslüman olmasını teklif ettiği zaman, hiç tereddüt etmeden İslâmiyeti kabul etmişti. Babası, annesi, çocukları ve torunları da müslümanlığı kabul etti. Peygamberimizi görüp Eshâb-ı Kirâmdan olmakla şereflendiler. Eshâb-ı Kirâmdan hiçbiri, böyle bir şerefe nail olmamıştır.

Onun müslüman oluşu hakkında bildirilen haberler çeşitlidir. Şöyle ki; Hazreti Ebû Bekr “radıyallahü anh”, İslâmiyeti kabul etmeden yirmi sene önce, bir rüya görmüştü: “Gökten dolunay inip, Kâ’be-i Muazzamaya gelmiş ve sonra parça parça olmuş, parçalardan her biri, Mekke evlerinden biri üzerine düşmüş, sonra bu parçalar bir araya gelerek gök yüzüne yükselmişti. Ebû Bekrin “radıyallahü anh” evine düşen parça ise, gök yüzüne yükselmemişti. Hâdiseyi gören Ebû Bekr “radıyallahü anh” hemen evin kapısını kapamış sanki bu ay parçasının gitmesine mani olmuştu.”

Ebû Bekr “radıyallahü anh” heyecanla rüyadan uyanmış, sabah olunca, hemen, yahûdi âlimlerinden birisine koşup, rüyasını anlatmıştı. O âlim cevabında: “Bu karışık rüyalardan biridir, onun için tabir edilmez” demişti. Fakat bu rüya, Ebû Bekrin “radıyallahü anh” zihnini kurcalamaya devam etmiş, yahûdinin cevabı, Onu tatmin etmemişti. Bundan dolayı bir zaman sonra ticâretlerinden birinde, yolu rahip Bahîranın diyarına uğramıştı. Gördüğü rüyasının tabirini Bahîradan istemiş ve şu cevabı almıştı. Bahîra: “Sen neredensin?” dedi. Hazreti Ebû Bekr “Kureyştenim” diye cevap verince, Bahîra: “Mekkede bir peygamber ortaya çıkıp hidâyet nûru, Mekkenin her yerine ulaşacak, sen hayatında Onun veziri, vefatından sonra da, halifesi olacaksın” deyince Ebû Bekr “radıyallahü anh” bu cevaba çok hayret etmişti. Hatta rahib, ona şöyle demişti: “Çabuk, şimdi ona ulaş. Şu anda vahy geldi. Mûsâ aleyhisselâmın da Rabbi olan Allah hakkı için, herkesten önce imân eyle!” Ebû Bekr “radıyallahü anh” bu rüyasını ve tabirlerini, Peygamber efendimiz, “sallallahü aleyhi ve sellem” peygamberliğini açıklayıncaya kadar kimseye söylememişti.

Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”, peygamberliğini açıklayınca, Ebû Bekr “radıyallahü anh” hemen Peygamber efendimize koşup, “Peygamberlerin, peygamberliklerine delilleri vardır, senin delilin nedir?” diye suâl etmişti. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” cevabında: Bu nübüvvetime delil, o rüyadır ki, bir yahûdi âlimden tabirini istedin. O âlim karışık rüyadandır, itibar edilmez dedi. Sonra Bahîra rahib doğru tabir etti.” buyurarak, Ebû Bekr’e “radıyallahü anh” hitaben: “Ey Ebû Bekr! Seni Hüdâya ve Resûlüne davet ederim.” buyurmuştu. Bunun üzerine Hazreti Ebû Bekr, “Şehâdet ederim ki, sen Allahü teâlânın resûlüsün ve senin peygamberliğin hakdır ve cihânı aydınlatan bir nûrdur.” diyerek, Onu tasdik edip müslüman olmuştu.

Hazreti Ebû Bekrin “radıyallahü anh” müslüman oluşu, şu şekilde de ifâde edilmiştir: Muhammed aleyhisselâma peygamberlik emri geldiğinde, “Bu sırrı kime söyleyebilirim, bu işi kime açıklayabilirim” diye düşünmüştü. Peygamber efendimizin, Ebû Bekr “radıyallahü anh” ile, yakın arkadaşlığı ve bu sebeple de ona karşı pek fazla sevgisi vardı. Ayrıca Ebû Bekr “radıyallahü anh” çok akıllı ve doğruyu görüp seçebilmesiyle de meşhûrdu. Bunun için, Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” nübüvvet sırrını ona açmayı tasarlamıştı. Sabahleyin, Ebû Bekre “radıyallahü anh” varmak ve bu sırrı ona açmak maksadıyla evden çıkmıştı.

O gece, Peygamber efendimiz böyle düşünürken, Ebû Bekr “radıyallahü anh” da şöyle düşünüyordu: “Baba ve dedelerimizin seçtiği din, hiç uygun değildir. Zira, hiçbir zarar ve fayda vermeye kadir olmayan bir heykele ibâdet etmek, akıllıca bir iş değildir. Yerin ve göğün yaratıcısı buna râzı olmaz. Bu düşünceyi ise, Muhammedden “sallallahü aleyhi ve sellem” başkasına arz etmek lâyık değildir. Zira, olgun ve akıllı, doğru görüşlü olduğu tecrübe edilmiştir. Yarın, ziyâret için ona varayım, bu hâli arz edeyim. O ne derse, öyle amel edeyim!” Bu düşünce ile Ebû Bekr “radıyallahü anh” sabahlamış, Peygamber efendimize varmak için evden çıkıp, yolda karşılaşmışlar, birbirlerine karşı “Sözleşmeden birleştik” demişlerdi. Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” şöyle söze başlamışlar: “Bir meşveret için, sana geliyordum.” Ebû Bekr “radıyallahü anh” da: “Ben de, bir fikir sormak için yanınıza geliyordum” dedi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” “Söyle yâ Ebâ Bekr” buyurdular. Ebû Bekr “radıyallahü anh”: “Sen her işte öndersin, önce sen söyle!” dediler. Peygamber efendimiz: “Dün, bana bir melek görünüp, Hak teâlâdan (Halkı dine davet eyle!) diye emir getirdi. Ben endişede kaldım. Bugün sana geldim. Seni, İslâm dinine davet ederim. Ne dersin?” buyurdular. Ebû Bekr “radıyallahü anh”: “İslâmiyete önce beni kabul eyle! Çünkü, dün gece sabaha kadar bu fikirde idim. Şimdi ise bu sözü işittim” dedi. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” buna çok sevinip, Ebû Bekre “radıyallahü anh” İslâmiyeti anlattılar. Ebû Bekr “radıyallahü anh” da kabul edip, mü’minlerin serdârı oldu.

Diğer bir rivâyette ise Hazreti Ebû Bekr, Peygamber efendimize peygamberlik gelmeden önce ticâret maksadıyla Yemen’e gitmişlerdi. Bu seferlerinde, Yemen’de bulunan, Ezd kabilesinden, çok kitap okumuş ve ömrü üçyüzdoksan yıla ermiş bulunan bir ihtiyara rastlamıştı. Bu ihtiyar Hazreti Ebû Bekr’e bakıp: “Zannederim ki sen, “Mekke halkındansın” deyince, Ebû Bekr “radıyallahü anh” “Evet, öyledir” demiş ve aralarında şu konuşma geçmişti. İhtiyar: “Sen Kureyşten misin?” “Evet!” “Benî Temimden misin?” Evet!. “Bir alâmet daha kaldı.” Nedir? diye sormuşlar, “Karnını aç, göreyim.” “Bundan maksadın nedir, söyle?” “Kitaplarda okudum ki, Mekke’de bir Peygamber gelir. Ona, iki kimse yardımcı olur. Biri genç, diğeri ihtiyardır. Genç olanı, nice zorlukları kolaylığa çevirir. Çok belâları giderir. O ihtiyar kişi ise, beyaz benizli, ince belli olup, karnı üzerinde bir siyah ben vardır. Zannederim ki, o kimse sensin. Karnını aç, göreyim” dedi. Ebû Bekr “radıyallahü anh” da açmış; göbeği üzerindeki siyah beni görünce, “Vallahi o kimse sensin” deyip, Ebû Bekr’e bir çok vasiyetlerde bulunmuştu. Ebû Bekr “radıyallahü anh”, işini bitirince, vedâlaşmak, için ihtiyarın huzuruna varmış, Peygamber efendimiz hakkında bir kaç beyit söylemesini ondan istemiş, bunun üzerine ihtiyar, oniki beyt okumuş, Ebû Bekr “radıyallahü anh”’da bunları ezberlemişti.

Ebû Bekr “radıyallahü anh” seferden Mekke-i Mükerreme’ye dönünce, Ukbe ibni Ebû Mu’ayt, Şeybe, Ebû Cehil, Ebü’l Bühterî gibi, Kureyşten ileri gelen kimseler, Onu ziyârete evine gelmişlerdi. Ebû Bekr onlara hitaben: “Aranızda hiçbir hâdise oldu mu?” buyurmuş. Cevaplarında: “Bundan daha garip bir hâdise olur mu ki, Ebû Talib’in yetimi, peygamberlik dâvası ediyor ve sizler, baba ve dedeleriniz, bâtıl dindensiniz diyor. Eğer hatırın olmasaydı, Onu bu zamana kadar sağ bırakmazdık. Sen Onun iyi dostusun, bu işi sen hallet” demişlerdi. Ebû Bekr “radıyallahü anh” onlardan özür dileyerek, oradan ayrılmış, Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” Hadîce’nin (radıyallahü anha)evinde olduğunu öğrenip, varıp kapıyı çalmış, Peygamber efendimiz kendilerini karşılayınca: “Yâ Muhammed “sallallahü aleyhi ve sellem”, senin hakkında söylenilenler nedir?” demiş. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”

“Ben Hak teâlânın peygamberiyim. Sana ve bütün Âdemoğullarına gönderildim. İmân getir ki, Hak teâlânın rızâsına vâsıl olasın ve canını Cehennem’den koruyasın.”buyurdular.

Ebû Bekr “radıyallahü anh” buna delil nedir? deyince, Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” “O, Yemen’de gördüğün ihtiyarın hikâyesi delildir.”, buyurdular. Ebû Bekr “radıyallahü anh”: “Ben Yemen’de pek çok ihtiyar ve genç gördüm” dedi. Peygamber efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” cevabında: “O ihtiyar ki, sana oniki beyit emânet verdi ve bana gönderdi.” diyerek o beyitlerin hepsini okudu. Ebû Bekr “radıyallahü anh” bunu sana kim haber verdi, deyince; cevabında;

“Benden evvelki peygamberlere gelen melek haber verdi” buyurdular. Bunu söyler söylemez, elini bana ver deyip, mübârek elini tutmuş, “Eşhedü en lâ ilâhe illallah, ve Eşhedü enne Muhammeden Resûlullah.” diyerek müslüman olmuştur. Hayatında ilk defa duyduğu, yüksek bir sevinçle evine müslüman olarak dönmüştür. Nitekim bir hadîs-i şerîfte: “Her kime imânı arz ettiysem, yüzünü buruşturur, tereddütle bakardı. Ancak Ebû Bekr-i Sıddîk “radıyallahü anh” imânı kabul etmekte hiç tereddüt ve duraklama etmedi.” buyurulmuştur.

Hazret-i Ebû Bekr, müslüman olunca, hemen çok sevdiği arkadaşlarına gitti. Onları da, müslüman olmaları için ikna etti. Eshâb-ı Kirâm’ın ileri gelenlerinden ve Cennetle müjdelenenlerden olan Osman bin Affân, Talha bin Ubeydullah, Zübeyr bin Avvâm, Abdurrahman bin Avf, Sa’d ibni Vakkâs, Ebû Ubeyde bin Cerrâh gibi yüksek şahsiyetler onun tavsiyesi ile müslüman olmuşlardır.

İslâmiyeti kabul eden hazret-i Ebû Bekr’i dininden vazgeçirmek için Kureyş müşriklerinin azılı pehlivanlarından Nevfel bin Adviye, bir ipe bağlayıp işkence etmeye başladı. Kendi kabilesi olan Benî Teym bunu gördükleri halde aldırış etmediler. Birgün Resûlullah efendimiz, yeni müslüman olanlardan birkaçı ile Erkam bin Erkam’ın “radıyallahü anh” Safa Tepesindeki evinde oturuyorlardı. Başta hazret-i Ebû Bekr olmak üzere, hepsi bu yeni dînin müşriklere açıklanmasını arzuladıklarını bildirdiler. Henüz açıkça tebliğ edilmek emri verilmemişti. Peygamber efendimiz de: “Ey Ebû Bekr! Bizim sayımız henüz az. Bu işe yetmeyiz.” buyurdu ise de, Ebû Bekrin ve arkadaşlarının arzularının çokluğundan onları kıramadı. Hemen Mescid-i Haramın bir tarafına topluca oturdular. O sırada müşrikler de orada toplu halde bulunuyorlardı. Hazret-i Ebû Bekr ayağa kalktı. Putlardan yüz çevirip, Allahü teâlâya ve Onun Peygamberi Muhammed aleyhisselâma inanmanın lâzım olduğunu anlatmaya başlayınca, müşrikler hep birden Ebû Bekre ve arkadaşlarına saldırdılar. Yumruk ve tekmelerle ortalığı, alt üst ettiler. Hazret-i Ebû Bekri fena halde tartaklayıp dövdüler. Utbe bin Rebîa, demirli ayakkabılarını Ebû Bekrin “radıyallahü anh” yüzüne çarpa çarpa yüzünü gözünü kanlar içinde bıraktı, bilinmez hale getirdi. Benî Teym kabilesine mensûb olan kişiler yetişip ayırmasaydılar öldürünceye kadar dövmeye devam edeceklerdi. Kabilesinden olan kişiler bitkin ve perişan bir hale gelen hazret-i Ebû Bekri bir çarşafın içine koyarak evine götürdüler. Hemen geri dönüp Kâ’beye geldiler: “Eğer Ebû Bekr ölecek olursa, yemin olsun ki, biz de Utbe’yi gebertiriz!” dediler ve yine hazret-i Ebû Bekrin yanına gittiler.

Hazret-i Ebû Bekr, uzun bir süre kendine gelemedi. Babası ve Benî Teym’liler, onu ayıltmak için çok uğraştılar. Ancak akşama doğru kendine gelebildi, gözlerini açar açmaz, ezik bir sesle: “Resûlullah ne yapıyor? O, ne haldedir? Ona da dil uzatmışlar, hakaret etmişlerdi” diyebilmişti. Annesi Ümm-ül-Hayra dediler ki: “Sor bakalım, birşey yer veya içer mi?” Hazret-i Ebû Bekrin yemeğe ve içmeğe ne isteği vardı, ne de bir gücü! Ev, tenhalaşınca annesi ona: “Ne yersin, ne içersin?” diye sordu. Hazret-i Ebû Bekr gözlerini açtı ve “Resûlullah ne haldedir, ne yapıyor?” dedi. Annesi, “Vallahi arkadaşın hakkında hiçbir bilgim yok!” dedi. Ebû Bekr “radıyallahü anh”: “Hattâbın kızı Ümmü Cemîle git, Resûlullahı ondan sor!” dedi. Annesi Ümmül-Hayr, kalkıp Ümmü Cemîlin yanına gitti ve: “Oğlum Ebû Bekr, senden Abdullahın oğlu Muhammedi “sallallahü aleyhi ve sellem” soruyor. Acaba ne haldedir?” Ümmü Cemîl de: “Benim ne Muhammed “sallallahü aleyhi ve sellem”, ne de Ebû Bekr hakkında bir bilgim var! İstersen seninle birlikte gidelim?” dedi. Ümmül-Hayr, “Olur” deyince, kalktılar, Hazreti Ebû Bekrin yanına geldiler. Ümmü Cemîl, Hazreti Ebû Bekri böyle perişan bir vaziyette, yaralar ve bereler içinde görünce, kendisini tutamıyarak çığlık kopardı ve: “Sana bunu yapan bir kavim, muhakkak azgın ve taşkındır. Allahtan dileğim, onlardan öcünü almasıdır” dedi. Hazreti Ebû Bekr, Ümmü Cemîle: “Resûlullah ne yapıyor, ne haldedir?” diye sordu. Ümmü Cemîl, ona: “Burada annen var, söylediğimi işitir” dedi. Hazreti Ebû Bekr de: “Ondan sana bir zarar gelmez, sırrını yaymaz” deyince, Ümmü Cemîl: “Hayattadır, hâli iyidir” dedi. Tekrar “Şimdi o nerededir?” diye sordu. Ümmü Cemîl: “Erkâmın evindedir.” dedi. Hazreti Ebû Bekr: “Vallahi, Resûlullahı gidip görmedikçe, ne yemek yerim, ne de bir şey içerim!” dedi. Annesi: “Sen, şimdi biraz bekle, herkes uykuya dalsın!” dedi. Herkes uyuyup, ortalık tenhalaşınca, Hazreti Ebû Bekr, annesine ve Ümmü Cemîle dayanarak, yavaş yavaş Resûlullahın yanına vardı. Sarılıp öptü. Müslüman kardeşleriyle kucaklaştı. Ebû Bekrin “radıyallahü anh” bu hali, Peygamber efendimizi çok üzdü. Hazreti Ebû Bekr: “Yâ Resûlallah! Babam, anam sana fedâ olsun! O azgın adamın, yüzümü gözümü yerlere sürtüp, beni bilinmez hâle getirmesinden başka bir üzüntüm yok! Bu yanımdaki de, beni dünyâya getiren annem Selmâdır. Onun hakkında dua buyurmanızı istirham ediyorum. Umulur ki, Allahü teâlâ, onu senin hürmetine Cehennem ateşinden kurtarır” dedi.

Bunun üzerine Peygamberimiz, Selmânın müslüman olması için Allahü teâlâya yalvardı. Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” duası kabul olunmuştu. Annesi de hidâyete kavuşup müslümanlığı kabul etti. Böylece ilk müslümanlardan biri olmakla şereflendi.

Hazret-i Ebû Bekr, Peygamber efendimiz ne söylerse, itiraz etmez hemen kabul ederdi. Hatta herkesin itiraz ettiği meseleleri bile itirazsız kabullenirdi.

Meselâ Peygamberimizin Mi’râc mucizesini kabul etmeleri böyle oldu. Resûlullah efendimiz, Mi’râctan dönüp sabah olunca, Kâ’be yanına gidip Mekkelilere Mi’râcı anlattı. İşiten kâfirler, alay etti, Muhammed aklını kaçırmış, iyice sapıtmış, dediler. Müslüman olmaya niyeti olanlar da vaz geçti. Birkaçı sevinerek Ebû Bekrin evine geldi. Çünkü bunun akıllı, tecrübeli, hesaplı bir tüccar olduğunu biliyorlardı. Kapıya çıkınca hemen sordular: “Ey Ebû Bekr! Sen çok kerre Kudüse gittin geldin, iyi bilirsin. Mekkeden Kudüse gidip gelmek ne kadar zaman sürer” dediler. Hazreti Ebû Bekr: “İyi biliyorum. Bir aydan fazla”, dedi. Kâfirler bu söze sevindiler. Akıllı, tecrübeli adamın sözü böyle olur, dediler. Gülerek, alay ederek ve Ebû Bekrin de kendi kafalarında olduğuna sevinerek: “Senin efendin, Kudüse bir gecede gidip geldiğini söylüyor, artık iyice sapıttı” diyerek, Ebû Bekre sevgi, saygı ve güven gösterdiler.

Ebû Bekr “radıyallahü anh”, Resûlullahın mübârek adını işitince ‘Eğer O söyledi ise, inandım. Bir anda gidip gelmişdir” deyip içeri girdi. Kâfirler neye uğradıklarını anlıyamadı. Önlerine bakıp gidiyor ve “Vay canına, Muhammed ne yaman büyücü imiş. Ebû Bekre sihir yapmış” diyorlardı. Ebû Bekr hemen giyinip, Resûlullahın yanına geldi. Büyük kalabalık arasında yüksek sesle, “Yâ Resûlallah! Mi’râcınız mübârek olsun! Allâhü teâlâya sonsuz şükürler ederim ki, bizleri, senin gibi büyük Peygambere, hizmetçi yapmakla şereflendirdi. Parlıyan yüzünü görmekle, kalbleri alan, ruhları çeken tatlı sözlerini işitmekle nimetlendirdi. Yâ Resûlallah! Senin her sözün doğrudur. İnandım. Canım sana fedâ olsun.” dedi. Ebû Bekrin sözleri, kâfirleri şaşırttı. Diyecek şey bulamayıp dağıldılar. Şüpheye düşen, imânı zayıf birkaç kişinin de kalbine kuvvet verdi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” o gün hazret-i Ebû Bekre “Sıddîk” dedi. Bu adı almakla, bir kat daha yükseldi.

Hazret-i Ebû Bekr, Resûlullahın en yakın dostu idi. Ondan hiç ayrılmazdı. Onların bu beraberliği, Mekkeden Medineye hicrette de devam etti. O’na mağara arkadaşı oldu. Mağârada üç gün kaldıktan sonra, ikisi bir deveye binerek yolculuk ettiler. Medine’ye varıncaya kadar Resûlullahın bütün hizmetini O gördü. Medinedeki mescid yapılırken Onunla beraber çalıştı. Hiçbir hizmetten, fedâkârlıktan geri kalmadı.

Hazret-i Ebû Bekr, Resûlullah efendimizle birlikte bütün harplerde bulunmuş, bir kısmında ordu kumandanlığı vazifesi kendisine verilmiştir. Çok şiddetli muharebelerde, Peygamber efendimizin muhâfızlığını yapmış, Efendimize karşı bedenini siper etmiştir. Bedirde, Uhudda, Hendekte müşriklere karşı büyük kahramanlıklar göstermiştir.

Tebük Harbinde, sancaktarlık vazifesini yürütmüştür.

İslâmın zuhûrundan 21 yıl sonra Mekke şehri, müslümanlar tarafından fethedildi. Mekke halkı hazret-i Peygamberin huzuruna gelerek İslâmı kabul etmeye başladılar. Hazret-i Peygamber, Safa Tepesine oturmuş, yeni müslümanların biatini kabul ediyordu. Hazret-i Ebû Bekr babasının yanına gelerek: “Babacığım! Artık İslâmı kabul etme zamanı geldi. Haydi, seni Resûlullahın yanına götüreyim dedi. Ebû Kuhâfenin kabul etmesi üzerine, hazret-i Ebû Bekr, babasının koluna girerek onu, iki cihanın efendisi Muhammed aleyhisselâmın huzuruna getirdi. Ebû Kuhâfe, gayet ihtiyardı ve gözleri de görmüyordu. Hazret-i Peygamber onları görünce ayağa kalktı ve muhabbet dolu bir sesle: “Ey Ebû Bekr! İhtiyar babana niçin zahmet verdin? Onu buralara kadar yordun. Biz onun ayağına giderdik.” diye iltifat buyurdu. İhlâs, takva ve sadakat güneşi hazret-i Ebû Bekr “Yâ Resûlallah! Babamın sizin ayağınıza gelmesi daha uygundur” dedi.

Ebû Kuhâfenin müslüman olmasıyla hazret-i Ebû Bekrin ailesi, Muhammed aleyhisselâmın ümmeti içinde hiçbir aileye nasip olmayan büyük bir şeref ve fazilete erişti. Çünkü bir ailede dört kuşak müslümanlık ve sahabîlik tacını başlarına giymiş oldular. Ebû Kuhâfe, oğlu Ebû Bekrin halife olduğu günleri gördü. Hazret-i Ömerin hilâfeti devrinde imânlı olarak âhirete göç etti. Hazret-i Ebû Bekr hicretin dokuzuncu (m. 631) senesinde Hac kafilesi başkanlığında vazife yapmıştır. Peygamber efendimizin “sallallahü aleyhi ve sellem” son hastalıklarında üç gün imâmlık vazifesinde bulunup, onyedi vakit namaz kıldırmış, üç vaktinde de Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem”, Ebû Bekre “radıyallahü anh” uyarak arkasında namaz kılmışlardır.

Hazret-i Ebû Bekr, 10 (m. 632) senesinde, Peygamberimizin vefatı üzerine Eshâb-ı kirâmın sözbirliğiyle halife seçilmiştir. Peygamberlerin sonuncusu olan Muhammed aleyhisselâmdan sonra müslümanların halifesi, yani Peygamberimizin vekili ve müslümanların reisi, hazret-i Ebû Bekr-i Sıddîk olmuştur. Ondan sonra da sırası ile hazret-i Ömer, hazret-i Osman ve hazret-i Ali halife olmuşlardır. Bu dördünün üstünlük sıraları, halifelikleri sırası gibidir. Bunlardan ilk ikisinin, yani hazret-i Ebû Bekr ile hazret-i Ömerin, diğer ikisinden üstün olduğunu Eshâb-ı Kirâmın ve Tabiîn hazretlerinin hepsi söylemişlerdir. Bu sözbirliğini bütün din âlimleri haber vermektedir. Ebül-Hasen-i Eş’âri buyuruyor ki: “Hazreti Ebû Bekr ile Hazreti Ömerin (Şeyhaynın), diğer bütün ümmetten üstün olduğu muhakkaktır. Buna inanmıyan ya cahildir veya inatçıdır.” Hazret-i Ali “radıyallahü anh” buyuruyor ki: “Beni, hazret-i Ebû Bekr ile hazret-i Ömerden üstün tutan, iftira etmiş olur. İftira edenleri dövdükleri gibi, onu döverim.” Abdülkâdir-i Geylânî hazretleri de (Gunyet-üt-Talîbîn) kitabında buyuruyor ki: Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” buyurdu ki: “Allahü teâlâdan istedim ki, benden sonra Ali “radıyallahü anh” halife olsun. Melekler dedi ki: Yâ Muhammed Allahü teâlânın dilediği olur. Senden sonra halife, Ebû Bekr-i Sıddîkdır”, Abdülkâdir-ı Geylânî yine buyurdu ki: Ali “radıyallahü anh” dedi ki: Peygamber “sallallahü aleyhi ve sellem” bana dedi ki: “Benden sonra halife hazret-i Ebû Bekr olacaktır. Ondan sonra Ömer, ondan sonra Osman, ondan sonra da Sen “radıyallahü anh” olacaksın!”

Hazret-i Ali “radıyallahü anh” buyuruyor ki: Ebû Bekr “radıyallahü anh” doğru sözlüdür. Ondan işittim ki, Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” “Günah işleyen biri, pişman olur, abdest alıp, namaz kılar ve günahı için istiğfâr ederse, Allahü teâlâ, o günahı elbette af eder. Çünkü Allahü teâlâ, Nisâ sûresi yüzdokuzuncu âyetinde: Biri günah işler veya kendine zulüm eder, sonra pişman olursa, Allahü teâlâyı çok merhametli ve af ve mağfiret edici bulur buyurmaktadır.” dedi.

Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” vefat ettiği haberi, Eshâb-ı Kirâm arasında yayılınca herkesin aklı başından gitti. Hazret-i Ömer kılıcı eline alıp, “Resûlullah öldü” diyenin kellesini uçururum, deyip ortaya çıktı. Herkes, üzüntüden ve Ömerin “radıyallahü anh” bu halinden korktuğu halde, hazret-i Ebû Bekr, cesaretini muhafaza ederek, Eshâb-ı Kirâmın arasına girdi. Onlara Resûlullahın da öleceğini, Onun da bir insan olduğunu bildiren âyet-i kerîmeyi okuyup, tesirli sözler söyleyerek nasihat etti. Halkı sükûna ve huzura kavuşturdu. Derhal halife seçimi yapıldı. Müslümanlar başsızlıktan, dağınıklıktan kurtarıldı.

Hazret-i Ebû Bekr Pazartesi günü halife seçilince, salı günü, Mescid-i şerîfe gelip, Eshâbı topladı. Minbere çıktı. Hamd ve senadan sonra: “Ey Müslümanlar! Sizin üzerinize halife ve emir oldum. Halbuki, sizin en iyiniz değilim. Eğer iyilik yaparsam bana yardım ediniz. Fena bir iş yaparsam, bana doğru yolu gösteriniz. Doğruluk emanettir. Yalancılık hıyânettir. Sizin zayıfınız, bence çok kıymetlidir. Onun hakkını kurtarırım. Kuvvetine güveneniniz ise, bence zayıftır. Çünkü ondan başkasının hakkını alırım. İnşaallahü teâlâ, hiçbiriniz cihadı terk etmesin. Cihadı terk edenler zelil olur. Ben Allaha ve Resûlüne itaat ettikçe, siz de bana itaat ediniz. Eğer ben Allaha ve Resûlüne âsi olur, doğru yoldan saparsam, sizin de bana itaat etmeniz lazım gelmez. Kalkınız, namaz kılalım. Allahü teâlâ hepinize iyilik versin.” dedi.

Resûlullah efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” vefat edince, İslâmiyetten ayrılma tehlikesi birdenbire büyüdü. Her tarafı dehşet bürüdü. Yemendeki ve başka yerlerdeki memurlar geri gelmeye, kara haberler getirmeğe başladılar. Müslümanlar ne yapacaklarını şaşırdılar. Mekke, Medine ve Tâiften başka bütün Arabistan halkı İslâmiyetten ayrıldılar. Mürtedlerin sayısı yanında müslümanlar pek az idi. Fakat, Resûlullahın halifesi, zamân-ı seâdetteki gelişmeyi hiç değiştirmemeye ve Resûlullahın niyetlerini yerine getirmeye kararlı idi. Halife seçiminden sonra, Eshâb-ı Kirâm arasında Hazreti Üsâmenin sefere gidip gitmemesi hakkında ihtilaf edilmişti. Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” Üsâmeyi sekizbin kişilik bir kuvvetle Şam tarafına göndermişti. Mübârek eliyle Üsâmeye bir de bayrak vermişlerdi. Ordu henüz Medineden çıkmamıştı. Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” vefat ettiler. Muhacirler ve ensar “radıyallahü anh” bu kuvvetin Şama gönderilmemesini istiyorlardı. Çünkü, bir tarafta yahudi ve hıristiyanlar, diğer tarafdan mürted ve münafıklar dine saldırıyorlardı. Bu kadar kuvveti kendimizden uzak tutarsak halimiz ne olur! diyorlardı. Hazret-i Ebû Bekr; “Kuvvetimiz olmadığını her tarafın boş olduğunu görerek, kurtlar gelip çoluk çocuğumuzu evden çekip götürmeye kalkışsalar, yine bayrağını Resûl-i Ekremin “sallallahü aleyhi ve sellem” mübârek eliyle verdiği Üsâmenin “radıyallahü anh” ordusunu Şama göndereceğim” buyurup hemen gönderdi. İslâm düşmanları bu hareketi görüp korktular. Müslümanlar kuvvetli olmasaydı, bu kadar kuvveti uzağa göndermezlerdi, dediler. Mürtedlerle (dinden ayrılanlar) muharebeyi göze aldı. Her tarafa birlikler gönderdi. Medineye hücuma hazırlanan düşman üzerine, gece şiddetli bir çıkış yaparak, sabaha kadar savaştı. Hepsini dağıttı. Yanındaki askerlerle birlikte, uzakdaki mürtedlerle muharebeye gitmek üzere devesine bindi. Fakat, hazret-i Ali “radıyallahü anh” halifenin devesinin yularını tutup, “Ey Resûlün halifesi! Nereye gidiyorsun? Sana Resûlullahın Uhud Muharebesinde söylediğini söylerim. O gün sana; “Kılıcını kınına sok! Ölümünle bizi yakma!” buyurmuştu. Vallahi, sana bir hâl olur ise, müslümanlar, senden sonra düzen bulmaz” dedi. Eshâb-ı Kirâmın hepsi, hazret-i Aliyi tasdik etti. Bunun üzerine halife hazretleri Medine-i Münevvereye döndü. Sonra, onbir kabileye bölükler gönderdi. Bunlardan hazret-i İkrime emrindeki asker, Yemâmede, Müseylemenin kırkbin askerine karşı gelemedi. Halife, hazret-i Hâlid bin Velidi imdada gönderdi. Hazret-i Hâlid, Talha ve Sücâh ve Mâlik bin Nüveyreyi perişan edip, Medineye dönmüştü. Yemâmede de büyük zafer kazandı. Yirmibin mürted öldürdü. İkibine yakın müslüman şehid oldu. Amr ibn-i Âs “radıyallahü anh” da, Huzâ’a kabilesini hidâyete getirdi. Alâ bin Hadremi “radıyallahü anh” Bahreynde çetin muharebeler yapıp mürtedleri dağıttı. Huzeyfe, Arfece ve İkrime, “radıyallahü anh” Umman ve Bahreynde birleşip, mürtedleri bozdular. Onbin mürted öldürdüler. Halife, Hâlid bin Velidi “radıyallahü anh” Irak tarafına gönderdi. Hîrede yüzbin altın cizye aldı. Hürmüz kumandasındaki İran ordusunu bozdu. Basrada otuzbin kişilik orduyu perişan etti. İmdada gelen büyük ordudan yetmişbin kâfir öldürüldü. Sonra, çeşitli muharebelerle, büyük şehirler aldı. Halife, Medinede ordu toplayıp, hazret-i Ebû Ubeyde kumandasında Şam taraflarına, Amr ibni Âsı “radıyallahü anh” da Filistine gönderdi. Sonra Yezid bin Ebû Süfyânı Şama yardımcı gönderdi. Sonra asker toplayıp, hazret-i Muaviye kumandasında, kardeşi Yezide yardımcı gönderdi. Hazret-i Hâlid bin Velidi de Irakdan Şama gönderdi. Hazret-i Hâlid, askerin bir kısmını Müseynâya bırakıp, birçok, muharebe ve zaferlerle Suriye’ye geldi.

İslâm askerleri birleşerek Ecnadinde büyük Rum ordusunu yendiler. Sonra, Yermükde 46.000 İslâm askeri, Herakliyüsün 240.000 askeri ile uzun ve çetin savaşlar yapıp galip geldi. Yüzbinden ziyâde Rum askeri öldürüldü. Üçbin müslüman şehid oldu. Bu muharebede İslâm kadınları da harp etti. Baş kumandan hazret-i Hâlid bin Velidin ve tümen komutanı Hazreti İkrimenin şaşılacak kahramanlıkları görüldü. Bütün bu zaferler, halifenin cesareti, dehası, güzel idaresi ve bereketi ile oldu. Yermük Savaşı yapılırken, halife Medinede vefat etti.

Onun devrinde, İslâm devlet idaresinin temelleri sağlamlaşmış, Kur’ân-ı kerîmin bir hükmü dışına çıkılmadığı gibi, dinden ayrılmak isteyenlere fırsat verilmemiştir. Mürtedlerle yapılan bu harplerden Yemâmede, birçok hâfız şehid olmuştu. Hazret-i Ömerin de teklifi ile Kur’ân-ı kerîmin bir kitap halinde toplanması kararlaştırılıp, bu vazife Zeyd bin Sâbite “radıyallahü anh” verildi. Hazret-i Ebû Bekrin en büyük hizmetlerinden biri de, Kur’ân-ı kerîmi kitap halinde toplatması olmuştur. Cebrâil aleyhisselâm her sene bir kerre gelip, o ana kadar inmiş olan Kur’ân-ı kerîmi, Levh-il-Mahfuzdaki sırasına göre okur, Peygamber “sallallahü aleyhi ve sellem” efendimiz dinler ve tekrar ederdi. Âhireti teşrif edeceği sene, iki kerre gelip, tamamını okudular. Muhammed aleyhisselâm ve Eshâbından çoğu, Kur’ân-ı kerîmi tamamen ezberlemişti. Bazıları da bazı kısımları ezberlemiş, birçok kısımlarını yazmışlardı. Muhammed aleyhisselâm ahirete teşrif ettiği sene, halife Ebû Bekr “radıyallahü anh” ezber bilenleri toplayıp ve yazılı olanları getirtip, hazret-i Zeyd bin Sâbitin başkanlığındaki bir hey’ete, bütün Kur’ân-ı kerîmi kâğıt üzerine yazdırdı. Böylece, Mıshaf veya Mushaf denilen bir kitap meydana geldi. Otuzüçbin Sahâbî bu Mushafın her harfinin, tam yerinde olduğuna söz birliği ile karar verdi. Sûreler belli değildi. Üçüncü halife Osman “radıyallahü anh” hicretin yirmibeşinci senesinde, sûreleri birbirinden ayırdı, yerlerini sıraladı. Altı tane daha Mushaf yazdırıp, Bahreyn, Şam, Basra, Bağdat, Yemen, Mekke ve Medineye gönderdi. Bugün, bütün dünyâda bulunan mushaflar, hep bu yedisinden yazılıp, çoğalmıştır. Aralarında bir nokta farkı bile yoktur.

Hazret-i Ebû Bekr, Eshâb-ı Kirâmın en çok ilim sahibi olanlarındandı. Her ilimde müracaat kaynağı olmuştur, İslâmî ilimlerin bütün meselelerini bilirdi. Nitekim Resûlullah efendimiz Onun hakkında “Allahü teâlânın kalbime akıttıklarını, Ebû Bekrin kalbine akıttım” buyurmuştur. Böylece O, Muhammed aleyhisselâmdan sonra insanların en üstünü oldu. Hicrette onun yol arkadaşı idi. Mağarada beraber idiler. Hayatı boyunca Peygamber efendimizin yanından hiç ayrılmadı. Her işinde onun veziri oldu. Bir meselede Eshâb-ı Kirâm ile istişare ederken hazret-i Ebû Bekri sağına, hazret-i Ömeri de soluna oturturdu. Görülecek mesele hususunda, önce bu ikisinin reyini, görüşünü sorar, sonra da diğer Sahâbîlerin görüşlerine yer verirdi. Çünkü hazret-i Ebû Bekrin ilmi o kadar yüksekti ki, Eshâb-ı Kirâmın “radıyallahü anh” en yükseklerinden olan hazret-i Ömer, Peygamber efendimizin hazret-i Ebû Bekr seviyesinde anlattığı şeyleri anlayamazdı. Hazret-i Ömer bir gün geçerken, Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” Ebû Bekr Sıddîka “radıyallahü anh” birşey anlattığını gördü. Yanlarına gidip dinledi. Sonra, başkaları da, gördü ise de, gelip dinlemeğe çekindiler. Ertesi gün, Ömeri “radıyallahü anh” görünce, “Yâ Ömer, Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” dün size bir şey anlatıyordu. Bize de söyle, öğrenelim” dediler. Çünkü o daima, “Benden duyduklarınızı, din kardeşlerinize de anlatınız! Birbirinize duyurunuz!” buyururdu. Hazret-i Ömer, “Dün Ebû Bekr “radıyallahü anh” Kur’ân-ı kerîmden anlayamadığı bir âyetin mânâsını sormuş, Resûlullah ona anlatıyordu. Bir saat dinledim, birşey anlıyamadım” dedi. Çünkü Ebû Bekrin yüksek derecesine göre anlatıyordu. Ömer “radıyallahü anh” o kadar yüksek idi ki, Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem”, “Ben Peygamberlerin sonuncusuyum. Benden sonra peygamber gelmeyecektir. Eğer, benden sonra Peygamber gelseydi, Ömer Peygamber olurdu” buyurdu. Böyle yüksek olduğu halde ve Arabiyi çok iyi bildiği halde, Kur’ân-ı kerîmin hazret-i Ebû Bekre anlatılan tefsîrini anlıyamadı. Çünkü Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” herkesin derecesine göre anlatıyordu. Ebû Bekrin derecesi, ondan çok daha yüksekti. Fakat, bu da, hatta Cebrâil aleyhisselâm dahi, Kur’ân-ı kerîmin mânâsını, esrarını, Resûlullaha sorardı. Resûlullah Kur’ân-ı kerîm’in hepsinin tefsîrini Eshâbına bildirmiştir. Kur’ân-ı kerîmin tefsiri için lâzım olan bütün ilimler, hazret-i Ebû Bekrde mevcuttu. Yaşadığı zamanda Kureyşin âlimi olarak tanınırdı. Gayet güzel konuşurdu ve Arap dilinin belagatına da vâkıftı. Resûlullahtan “sallallahü aleyhi ve sellem” çok feyizlere kavuşmuş, Kur’ân-ı kerîmin mânâsına ve hakikatine ait bütün bilgileri bizzat ondan almıştır. Kur’ân-ı kerîmden hüküm çıkarmak hususunda üstün bir kudret ve maharet sahibi idi. Âyet-i kerîmelerin ve hadîs-i şerîflerin mânâ ve hakikatlarına hakkıyla muttali (öğrenmiş) idi. Eshâb-ı Kirâm ve Tabiînin âlimleri, birçok âyet-i kerîmelerin tefsîrini ondan alıp bildirmişlerdir.

Hazret-i Ebû Bekrin hadîs ilminde de üstün bir hizmeti olmuştur. Resûlullahın her haline ve her işine pek yakından vâkıf bulunuyordu. Eshâb-ı Kirâm, birçok meselede Resûlullahın nasıl hareket ettiğini Ebû Bekr’en “radıyallahü anh” soruyordu. Kendisinden, hazret-i Ömer bin Hattâb, Osman bin Affân, Aliyyü’l-Mürtezâ, Abdurrahman bin Avf, Abdullah ibni Mes’ûd, Abdullah ibni Abbas, Abdullah ibni Ömer, Huzeyfet-ül-Yemânî, Zeyd bin Sâbit (radıyallahü anhüm) ve daha birçok Sahâbî hadîs-i şerîf rivâyet etmişlerdir. Resûl-i Ekremin “sallallahü aleyhi ve sellem” vefatından sonra hemen hilâfet işlerine başlaması ve meşguliyetinin çok olması ve her işittiğini rivâyet edecek kadar uzun yaşamamış olması sebebiyle rivâyet ettiği hadîs-i şerîflerin sayısı azdır. Bunların 142 adet olduğu kaynak eserlerde zikredilmektedir. Resûlullah efendimizden bizzat işiterek rivâyet ettiği hadîs-i şerîflerin bazıları şunlardır:

“Misvak ağzı temizlemeğe, Cenab-ı Hakk’ın rızasına kavuşmağa vesiledir.”

“Allahü teâlâdan ömrünüzün başında ve sonunda afiyet ve yakîn isteyeniz.”

“İmamlar (halîfeler) Kureyştendir.”

“Doğruluğa ve iyiliğe dikkat edin, zira bu ikisi Cennet’e götürür. Yalandan ve kötülükten sakının, zira bunlar Cehennem’e götürür.”

“Peygamberler miras bırakmazlar. Onların bıraktıkları sadakadır.”

“Peygamberler, ruhunun kabz olunduğu yere (vefat ettikleri yere) defin olunurlar.”

Ebû Bekr-i Sıddîk’ın “radıyallahü anh”, fıkıh ilminde üstün bir yeri vardır. Eshâb-ı Kirâm’ın en büyük fakihlerindendi. Resûl-i Ekrem’in zamanında bile fetva verirlerdi. Resûlullah’tan yayılan bütün ilimlere ve feyizlere ayna olmuştu. İslâmî ilimlerin her meselesini bilirdi (ve hükümlerinin hepsine hakkıyla vâkıftı). Eshâb-ı Kirâm’ın içinde “fukahâ-ı seb’a” adı ile meşhûr olan yedi büyük âlimden biri de Hazreti Ebû Bekr idi. Fetvalarının adedi itibarıyla bunların mutavassıtlarındandı. Kendi hilafeti devrinde kurulan dîni müesseselerden (kuruluşlardan) biri de, “İftâ makamı” (fetva makamı) idi. Bu kuruluşun en önemli vazifesi, fıkhî (dînî meseleleri araştırıp, tetkik ve tahkik edip), dînî hükümlerde icma’ın (birliğin) hâsıl olmasına çalışmaktı. Müslümanların sorularına cevap vermek suretiyle, hem onlara faydalı olunuyor, hem de, ilmin gelişmesi temin ediliyordu (sağlanıyordu). İslâmiyetin zimmîlere (gayri müslim vatandaşlara) tanıdığı bütün haklar eksiksiz yerine getirilmekteydi.

Hazreti Ebû Bekr-i Sıddîk, tasavvuf ilminin bütün yüksek marifetlerine kavuşmuştu. Resûlullah’ın kalbine akıtılan feyizlerin, marifetlerin hepsi Ona da verilmişti. Resûlullah’tan sonra Allahü teâlâyı en iyi tanıyan ve en çok ibadet eden Odur. Tasavvuf, Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” izinde bulunmak, Onun gösterdiği yoldan ayrılmamaktır. İnsanların yaratılışları ayrı ayrı olduğu için tasavvuf yolları da ayrılmıştır. Bu ümmetin sonra gelen evliyası, Resûlullah’tan gelen feyizlere, nûrlara iki yoldan kavuşmuştur. Birisi nübüvvet yolu, diğeri de vilâyet yoludur. Müslümanlar, nübüvvet yolunun bütün marifetlerine, Hazreti Ebû Bekr vasıtası ile kavuşmuşlardır. Eshâb-ı Kirâm’ın hepsi, Allahü teâlâya bu yoldan kavuştular.

Ebû Bekr-i Sıddîk “radıyallahü anh” Neseb ilminde de yükselmişti. Arapların soylarına ait vak’aları (olayları) en iyi bilendi. Aralarındaki kan davalarını halleder, Onun hakemliğine ve kararlarına itirazları olmazdı.

Hazreti Ebû Bekr’in faziletleri, üstünlükleri çoktur. Bunların her biri, Kur’ân-ı kerîm’in, hadîs-i şerîflerin ve Eshâb-ı Kirâm ile diğer din âlimlerinin haber vermesiyle anlaşılmıştır. Bu ümmet içinde, Peygamberimizden “sallallahü aleyhi ve sellem” sonra olma se’âdetinin sahibi, Ebû Bekr Sıddîk’dır. Çünkü dîni kuvvetlendirmek ve Peygamberlerin efendisine yardım etmek için, malını dağıtmakta, cihad etmekte, yani düşmanlarla şiddetli mücadele etmek ve şânını, şerefini kaydetmekte, öncelerin öncesi odur. Ebû Bekr Sıddîk’ın “radıyallahü anh” diğer müslümanların en üstünü olmasının sebebi, imâna gelmekte, malının çoğunu ve canını fedâ etmekte ve her türlü hizmette, başkalarının önünde bulunmasıdır. Hadid sûresinin onuncu âyetinde: “Mekke-i Mükerreme’nin fethinden önce malını veren ve cihâd eden kimseye, fetihden sonra malını dağıtan ve cihâd edenden daha büyük derece vardır. Allahü teâlâ hepsine Cennet’i va’d etti.” âyet-i kerîmesi, onun için indirilmiştir ve yine Tevbe sûresinin yüzüçüncü âyetinde, “Önce imâna gelenlerden, her fazilette öne geçenlerden, hem Mekke’den gelen Muhacirlerden, hem de Medine’de bunları karşılayıp, yardım eden Ensârdan, önde olanlardan ve iyilikte bunların izinde gidenlerden Allahü teâlâ razıdır. Hepsini sever. Onlar da, Allahü teâlâdan razıdır. Allahü teâlâ, onlara Cennet’i hazırladı. Cennet’te sonsuz kalacaklardır.” buyuruldu.

Feth sûresi onsekizinci âyetinde, “Ağaç altında, sana söz veren mü’minlerden, Allahü teâlâ elbette râzıdır” müjdesine, Ebû Bekr “radıyallahü anh” da dahildir. Nitekim Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” de “Ağaç altında benimle sözleşenlerden hiçbiri Cehennem’e girmez!” buyurdu. Bu sözleşmeye “Bi’at-ür-Rıdvân” denir. Çünkü, Allahü teâlâ, bunlardan razıdır. Bunlar, bindörtyüz kişi idi.

Bedir Gazası’nda, Ramazan-ı şerîfin onyedinci Cuma günü, Temmuz ayının öğle sıcağında, iki taraf hücum etmişti. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” Ebû Bekr, Ömer, Ebû Zer, Sa’d ve Sa’îd ile (radıyallahü anhüm) kumanda yerinde oturmuştu. İslâm askeri sıkıntı çekiyordu. Sa’d ve Sa’îd’i “radıyallahü anh” yardımcı gönderdi. Sonra Ebû Zer’i “radıyallahü anh” gönderdi. Sonra, Ömer’i “radıyallahü anh” gönderdi. Bir saat geçti. Ebû Bekr, sıkıntının azalmadığını görerek, kılıcını çekip, atını sürerken, Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” elinden tutup, “Yanımdan ayrılma ya Ebâ Bekr! Bedenime ve kalbime gelen her sıkıntı, senin mübârek yüzünü görmekle hafifliyor. Seninle kalbim kuvvetleniyor.” buyurdu. Hicretten evvel altı köle âzâd etmiştir. Yedinci olarak Bilâl-i Habeşî’yi “radıyallahü anh” âzâd edince, hakkında Leyl sûresi onyedinci, “Takva sahibi olan Cehennem ateşinden uzaklaştırılacaktır” âyet-i kerîmesi indirildi. İbni Ömer “radıyallahü anh” Resûlullah’dan “sallallahü aleyhi ve sellem” bildirdi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem”, Hazreti Ebû Bekr’e: “Sen benim havuz başında ve mağarada arkadaşımsın” buyurdu. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” kâfirlerden mağarada saklanınca, gizli ve alenî herşeyine vâkıf olan sadece Ebû Bekr idi. O ise, sâdık, sıddîk, muhlis mü’minlerdendi. Hâlini bildiği için, bu korkulu yerde onunla arkadaşlığı tercih etti. Bu hicret Allahü teâlânın izni ile idi. Demek ki, Allahü teâlâ, Habîbine, başka akraba ve yakınlarını değil, özellikle Hazreti Ebû Bekr Sıddîk’ı arkadaş etti. Bu özellik Ebû Bekr’in “radıyallahü anh” şerefini ve diğerlerinden üstün olduğunu göstermektedir.

Hazerde ve seferde Resûlullahdan hiç ayrılmadı, hep yanında bulundu. Bu da Resûlullaha olan sevgisinin doğruluğunu, Onun arkadaşı olduğunun açık delilidir. Resûlullahı o kadar severdi ki, malını, canını, her şeyini Onun için fedâ etmiş ve her an fedâya hazır halde idi.

Tevbe sûresi kırkıncı: “Mekke kâfirleri onu Mekke’den çıkardıklarında ikinin ikincisi, (yani Hazreti Ebû Bekr) ile mağaradaydılar” âyeti ile, Allahü teâlâ onu, Resûlullahın ikincisi kıldı. Bunda Hazreti Ebû Bekr için son derece üstünlük vardır. Bazı âlimler, Hazreti Ebû Bekr, çoğu zaman Resûlullahın yanında idi, dediler.

Resûlullah insanları imâna davet etti. Ebû Bekr-i Sıddîk imân edenlerin birincisi oldu. Böylece imânda Onun ikincisi oldu. Sonra Hazreti Ebû Bekr insanları Allah’a ve Resûlüne imâna çağırdı. Birçokları bu çağrıyı kabul etti. Böylece davette de ikincisi oldu. Her savaşta Resûlullahın yanında idi. Bedir’de de Onun ikincisidir. Resûlullah hastalanınca, Onun yerine insanlara imâm olup, öne geçti. Bu hususta da ikinci oldu. Resûlullahdan sonra Onun türbesine defin olunmada da ikincisi oldu. Bunlar hep Ona en yakın olma delilleridir. Allahü teâlâ, Resûlünün arkadaşı olarak, Hazreti Ebû Bekr’i Kur’ân-ı kerîm’de bilhassa bildiriyor ve: “O vakit Peygamber, arkadaşına, mahzun olma!” diyordu” buyuruyor. Üçüncüleri Allahü teâlâ idi. Allahü teâlânın kendisiyle olduğu bir kimse ise, şüphesiz, şeref ve fazilet yününden diğerlerinden üstündür.

Hazreti Ebû Bekr’in ismi geçince, Hazreti Ömer şöyle dedi: “Ömrümdeki bütün amelimin Hazreti Ebû Bekr’in, bir gün ve gecelik ameli gibi olmasını isterdim. Onun o mes’ûd gecesi ki, Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” ile birlikte mağaraya gitti. Mağaraya varınca. “Allah için, Yâ Resûlallah içeri girmeyin! Ben gireyim, içerde zararlı bir şey varsa, bana gelsin, mübârek zâtınıza bir keder, bir elem gelmesin” dedi ve içeri girdi. İçeriyi süpürüp temizledi. Sağında solunda bir çok irili ufaklı delikler gördü. Hırkasını parçalayıp, delikleri kapadı. Bir iki delik kaldı. Onları da ayakları ile kapayıp, sonra Resûlullaha, içeri girmesini söyledi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” içeri girdi ve mübârek başını Ebû Bekr’in kucağına koyup uyudu. Ayağını yılan soktu. Resûlullah uyanır korkusuyla, sabredip, hiç hareket etmedi. Gözyaşı Resûlullanın mübârek yüzüne damlayınca: Ne oldu yâ Ebâ Bekr?” buyurdu.

Hazreti Ebû Bekr, ayağım ile kapattığım delikten bir yılan ayağımı soktu. Ayağımı çekersem çıkıp size zarar vereceğinden korkuyorum, dedi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” ayağını çek buyurdular. Ayağını çekince heybetli ve zehirli bir yılan çıktı. “Ey utanmaz yılan, benim mağara arkadaşıma, sırdaşıma eziyyet etmeğe Allahü teâlâdan korkup, benden utanmıyor musun?” buyurdu. Yılan, “Ey Allah’ın Habîbi, insanların, cinnin Peygamberi. Sana yalnız insanlar değil, hayvanlar, kuşlar, yılanlar, karıncalar, hepsi âşıktır. Hattâ bu köleniz gözü yaşlı, büyüklerimizden yüksek vasıflarınızı dinlemiş, mübârek yüzünüzü görmeğe âşık olmuştur. Bu mağarayı şereflendireceğinizi biliyordum. Onun için çok zamandan beri bu sıkıntılı mağarada gece gündüz demeyip yolunuzu bekliyordum. Sıddîk, bu karanlık mağaraya sabahı, siz de güneşi getirdiniz. Fakat Sıddîk, sizi görmeme mani olunca benden korku ve hayâ kalktı. Bu küstahlığa cesaret ettim.” diyerek özür diledi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” özürünü kabul etti. Hazreti Ebû Bekr’in yarasına mübârek tükrüğünden sürdü. Hemen iyi oldu.

Peygamberimize, “sallallahü aleyhi ve sellem” bir gümüş yüzük hediye getirmişlerdi Hazreti Ebû Bekr’e, “Yâ Atîk, bu yüzüğü bir kuyumcuya götür. Üzerine (Lâ ilâhe illallah) yazılsın.” buyurdu. Hazreti Ebû Bekr yüzüğü alıp kuyumcuya götürdü. Bu yüzüğün üzerine “Lâ ilâhe illallah Muhammedün resûlullah” yaz, dedi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem”. böyle emretmemişdi, fakat Allahü teâlânın ism-i şerîfi ile Resûl-i Ekrem’in ism-i şerîfinin ayrı olmasını uygun görmemişti.

Kuyumcu Hazreti Ebû Bekr’in söylediği gibi yazdı. Hazreti Ebû Bekr kuyumcudan alıp, Resûlullaha “sallallahü aleyhi ve sellem” götürürken Hak teâlâ Cebrâil aleyhisselâma, “Çabuk git, Habîbimin yüzüğüne Ebû Bekr ismini yaz, çünkü Ebû Bekr benim ismim ile Habîbimin isminin ayrı olmasını uygun bulmadı. Ben de Habîbimin isminden Ebû Bekr’in ismini ayırmağı uygun görmedim” buyurdu. Cebrâil aleyhisselâm derhal yetişip, mübârek yüzük Hazreti Ebû Bekr’in elinde iken ve haberi yok iken yüzüğe Ebû Bekr ismini yazdı. Sonra Ebû Bekr “radıyallahü anh” yüzüğü Sultân-ı enbiyâya teslim etti. Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” yüzüğe baktılar. Yüzüğün üzerinde (Lâ ilâhe illallah Muhammedün Resûlullah, Ebû Bekr Sıddîk) yazılı idi. Hazreti Ebû Bekr’e bu yüzüğün üstüne yalnız Lâ ilâhe illallah yazılması söylenmişti. Halbuki fazla yazılmış hikmeti nedir? diye sordular. Hazreti Ebû Bekr çok utandı, terledi. Bir cevap vermeden Cebrâil aleyhisselâm gelip, Hak teâlânın selâmını söyledikten sonra, Ebû Bekr’in kendi adının yazıldığından haberi yoktur, ben yazdırdım. Habîbim üzülmesin buyurduğunu söyledi ve olanları anlattı.

Hazreti Ebû Bekr, müslüman olunca Allahü teâlânın rızası, Habîbullahın aşkı için seksenbin altın fakirlere sadaka verdi. Kırkbin altını gizli, kırkbini de aşikâre vermişti. Bundan sonra giyecek elbisesi bile kalmamıştı. Sonra eski bir mutaf (keçi kılından dokunmuş elbise) eline geçti. Arkasına giydi. Namaz vakitleri haricinde göğsüne kadar tandıra girer, mutafı arkasına alırdı. Namazları evinde kılardı. Böylece üç gün geçti. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” dördüncü gün sabah namazından sonra Eshâb-ı Kirâm’a dönerek, “Ebû Bekr Sıddîk üç gündür mescide gelmiyor. Acaba hasta mıdır, gidip hatırını soralım” buyurdular. O sırada Cebrâil aleyhisselâm siyah mutaf giymiş vaziyette geldi. Resûl-i Ekrem Cebrâil aleyhisselâmı görünce rengi değişti. Ey kardeşim Cebrâil bu ne haldir? diye sordular. Yâ Resûlallah gökteki bütün melekler böyle giydiler, dedi. Neden bu şekilde giydiler diye sorunca, Yâ Resûlallah! Hazreti Ebû Bekr Hak teâlânın rızası ve senin dinin uğruna, kırkbini gizli, kırkbini de aşikâre olarak seksenbin altın sadaka verdi. Hiç giyeceği kalmadığı için üç gündür mescide gelemedi. Hak teâlâ sana selam edip, Hazreti Ebû Bekr’e bir elbise gönderilmesini emir buyurduğunu haber verdi. Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem” eshâbına, “Kimde bir fazla elbise varsa versin! Hak teâlâ ona çok sevab verip, Firdevs Cennet’inde bana komşu yapacaktır.” buyurdu. Eshâb-ı Kirâm’ın hiçbirinin fazla elbisesi yoktu. Sonunda bir Sahâbî başka birisinden bir elbise bulup, Hazreti Ebû Bekr’e gönderdi. Hazreti Ebû Bekr o elbiseyi giyip, Resûl-i Ekrem’in huzuru ile şereflenmek için yola çıktı. Henüz huzura varmadan Cebrâil aleyhisselâm gelip, Yâ Resûlallah! Hak teâlâ sana selam edip, Ebû Bekr’i karşılamanızı emir buyurdu, dedi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” Hazreti Ebû Bekr’e karşı çıkıp musâfeha etti. Bütün Eshâb-ı Kirâm da musâfeha edip, hepsi candan Hazreti Ebû Bekr’e dua ettiler.

Eshâb-ı Kirâm’ın büyüklerinden Ebû Sa’îd-i Hudri “radıyallahü anh” şöyle bildiriyor: Birgün Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” hutbe okuyordu. Hutbelerinde: “Allahü teâlâ bir kulunu dünyâ ile kendi katında olan arasında serbest bıraktı. O da, Allahü teâlâ katında olanı seçti.” buyurdu. Hazreti Ebû Bekr bunu duyunca ağladı. Kendi kendime, bu zatı hangi şey ağlatıyor. Kulunu Allahü teâlâ, dünyâ ile kendi katında olan arasında serbest bıraktı, o da Allahü teâlâ katında olanı seçti. Ebû Bekr-i Sıddîk bizim en âlimimiz idi. Resûlullahın “sallallahü aleyhi ve sellem” Ona, “Ey Ebû Bekr, ağlama! Arkadaşlığı ve malı bana Ebû Bekr’den daha bereketli olan yoktur. Eğer ümmetimden dost edinseydim, Ebû Bekr’i edinirdim. Fakat İslâm kardeşliği ve muhabbeti vardır.” Hazreti Ebû Bekr’in mescide açılan kapısı hariç, diğer bütün kapıları kapattırdı. “Onun kapısında nûr görüyorum.” buyurduğundan, âlimler, bu kendisinden sonra onun halifeliğine işarettir, dediler.

İbni Münzir, Hazreti Ali’den “radıyallahü anh” bildirir: “Bu ümmetin Resûlullahdan sonra en üstünü Ebû Bekr, sonra Ömer, sonra Osman’dır “radıyallahü anh” sonra da kendisinin olduğunda ittifak vardır. Hazreti Ebû Bekr’den başka hiç kimse Cebrâil aleyhisselâmdan vahiy işitmemiştir.

Resûlullah efendimiz, Mi’rac gecesi Cebrâil aleyhisselâma: “Ümmetimin hepsine sual, hesap var mıdır?” diye sordu. “Ebû Bekr’den başka herkese vardır. Ona, (Buyur! Hesapsız Cennet’e gir!) denilecektir. O da (Yâ Rabbî! Dünyâda beni sevenleri bana bağışla, onlarla birlikte Cennet’e girelim) diyecektir.”

Diline hâkim olmak, lüzumsuz hiçbir söz söylememek için mübârek ağzına taş koyardı. Mecbur olmadıkça asla dünyâ kelâmı söylemezdi. Bir hadîs-i şerîfte: “Ebû Bekr’in imânı, bütün mü’minlerin imânları ile tartılsa, Ebû Bekr’in imânı ağır gelir” buyuruldu.

Hazreti Ömer anlatır: “Tebük gazasında, Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” herkesin sadaka getirmesini emir buyurmuştu. O sırada benim de malım çok idi. Her zaman Hazreti Ebû Bekr hepimizden fazla sadaka verirdi. Bu sefer de ben en fazla vereyim düşüncesiyle malımın yarısını götürdüm. Resûlullah, “Ey Ömer evine ne kadar mal bıraktın!” buyurdu. Bunun kadar da evimde var dedim. O esnada, Ebû Bekr “radıyallahü anh” geldi. Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” Ona da, “Evine ne kadar mal bıraktın!” buyurdu. Hiç bir şey bırakmadım dedi. “İkinizin arasındaki fark, cevaplarınız arasındaki fark kadardır.” buyurdu.

Hazreti Ebû Bekr ile Ebûdderdâ “radıyallahü anh” beraber bir yolda giderken, dar bir yere geldiler. Hazreti Ebûdderdâ önde, Hazreti Ebû Bekr arkada yürürlerdi. O sırada, karşıdan Resûl-i Ekrem parlak ay gibi göründü. Hazreti Ebûdderda’ya hitaben: “Neden Ebû Bekr’in önünde yürüyorsun! Onun daha üstün olduğunu bilmiyor musun? Böyle gitmek edebe aykırı değil midir?” buyurdu. Ebûdderdâ “radıyallahü anh” hatasını anlayıp tevbe etti.

Birgün Eshâb-ı Kirâm Resûlullaha, Hazreti Ebû Bekr’den şikâyet için gelip, “Yâ Resûlallah Hazreti Ebû Bekr odasında yalnız başına ciğer kebabı yer, kokusunu duyarız, bizi hiç davet etmez” dediler. “Bir daha böyle yaptığında, bana haber verin, beraber evine gidelim!” buyurdu. Birgün haber verdiler. Resûl-i Ekrem, hemen kalkıp, Hazreti Ebû Bekr’in evine gitti. Ateş ve kebap yoktu. “Yâ Ebâ Bekr, sen ciğer kebabı yiyormussun, bize de var mıdır?” buyurdu. Yâ Resûlallah, ben ciğer kebabı yemiyorum, pişen kendi ciğerimdir, dedi. Resûlullah, bunun nasıl olduğunu sorunca: “Hak teâlâ, bana İslâm Dînini nasîb etti. Habîbine dost eyledi. Eshâb-ı Kirâm arasında büyük yer verdi. Acaba kıyâmet gününde hâlim ne olur, bu kadar nimetin şükrünü yapabilir miyim, diye korktuğumdan, ciğerim kebap oluyor” cevabını verdi. Bunu işitince, Eshâb-ı Kirâm’ın, Hazreti Ebû Bekr’e olan muhabbetleri daha çok arttı.

Birgün Resûlullah efendimiz, Eshâbı ile mescidde otururken, Cebrâil aleyhisselâm geldi. Resûl-i Ekrem’e, Hazreti Ebû Bekr’in bir saat ibâdeti yetmiş yıllık ibâdet yerini tutar, dedi. Resûl-i Ekrem, birşey söylemeyip, Hazreti Bilâl’e Ebû Bekr’i “radıyallahü anh” çağırmasını emir buyurdu. Hazreti Ebû Bekr’e haber gidince, hemen yola çıktı. Resûlullah Hazreti Ebû Bekr’i karşıdan görünce, karşılayıp, yanına oturttu. Evde ne yapıyordun diye sordu. Hatırıma şu gelmişti: “Hak teâlâ Cennet’i ve Cehennem’i yarattı. Her ikisini de dolduracağını diledi (takdir etti). Hak telâdan, vücudumu Cehennem’i dolduracak kadar büyük yapmasını diledim. Böylece hem Hak teâlânın takdiri yerine gelmiş, hem de bütün insanlar Cehennem korkusundan kurtulmuş olurlar cevabını verdi. Eshâb-ı Kirâm, Hazreti Ebû Bekr’in bu yüksek arzulu duasını çok beğenip, Ona, hayır dua ettiler.

Resûl-i Ekrem bir gün: “Bu gün içinizde oruçlu olan var mıdır?” buyurunca; Hazreti Ebû Bekr, ben oruçluyum, dedi. “İçinizde kim, bugün cenazede bulundu?” buyurdu. Hazreti Ebû Bekr, ben bulundum, dedi. Yine: “İçinizden kim, bugün bir fakire yemek verdi?” buyurdu. Hazreti Ebû Bekr, ben verdim cevabını verdi. Sonra: “İçinizden kim, bugün hasta yokladı?” buyurdu. Hazreti Ebû Bekr, ben yokladım dedi. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem “sallallahü aleyhi ve sellem”: “Bu kadar hasletlerin bulunduğu kimse, muhakkak Cennet’e girer” buyurdu. Cennet’e girmekten maksat, kötü işlere yapılan cezayı görmeden, hesapsız Cennet’e girmektir, denilmiştir.

Resûlullah efendimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” bir hadîs-i şerîfte buyurdu ki: “Bize her nimet verene, iyilik edene mükâfatını verdik. Fakat Ebû Bekr’in iyiliğinin, ikrâmının karşılığını veremedik. O’na, Hak teâlâ hazretleri, kıyâmette ikramda bulunacak, mükâfatını verecektir. Bana Ebû Bekr’in malının verdiği fayda gibi hiç kimsenin malının faydası olmadı. Dost edinseydim, Ebû Bekr’i edinirdim. Fakat ben Hak teâlânın dostuyum.” Hazreti Ömer: “Hazreti Ebû Bekr, bizim Seyyidimiz, büyüğümüz, hayırlımızdır. Resûl-i Ekrem’e hepimizden çok sevgilidir” buyurmuştur.

Hazreti Ebû Bekr, Resûlullahın vefatından sonra, her geçen gün biraz daha zayıflıyordu. Birgün kızı Âişe-i Sıddîka hazretleri bu zayıflamanın sebebini sordu. Cevabında: “Beni, Muhammed aleyhisselâmın ayrılığı böyle zayıflattı” buyurdu.

Hazreti Âişe anlatır: Babam vefat edince, Eshâb-ı Kirâm nereye defnedelim diye tereddüde düştüler. O halde uyumuşum. Kulağıma, “Dostu dosta kavuşturun” diye bir ses geldi. Uyandım, Eshâb-ı Kirâm’a anlattım. Onlar da aynı sesi işittiklerini söylediler. Hatta mescidde namaz kılanlar da, işittik dediler. Artık müşavereye lüzum kalmamıştı. Habîb-i Ekrem’in yanına defnettiler.

Hazreti Ebû Bekr, son hastalığında: “Halifeliği kime bırakacağım hususunda tekrar istihare ettim. Hak teâlâdan, rızâsına uygun olmasını diledim. Bilirsiniz, yalan söylemem. Hiçbir akıllı kimse de, Hak teâlâya kavuşma zamanında kendisine iftira edilmesini istemez ve müslümanları aldatmayı uygun bulmaz” buyurdu. Orada bulunan Eshâb-ı Kirâm, ey Allah’ın Resûlünün halifesi! Senin doğruluğunda şüphemiz yoktur. Söyleyeceklerini söyle dediler. Şöyle buyurdu: Gecenin sonuna doğru uyumuşum. Resûl-i Ekrem’i rüyada gördüm. İki beyaz elbise giymişti. O elbiselerin eteklerini ben tutuyordum. O sırada elbiseler yeşil olup, parlamağa başladı. Bakanların gözlerini alırdı. İki yanında, uzun boylu, gayet güzel yüzlü, nûr elbiseli ve bakanlara neşe veren iki kimse vardı. Resûl-i Ekrem selâm verip musafeha etmekle beni şereflendirdi. Mübârek elini göğsüme koydu. Üzüntüm gitti. “Yâ Ebâ Bekr, seni çok özledik, kavuşma zamanı yaklaştı” buyurdu. Uykuda o kadar ağlamışım ki, evdekiler uyanmışlar. Sonradan bana söylediler. Ben de seni özledim, Yâ Resûlallah dedim. “Bu ümmet için âdil, sâdık, yerde ve gökte herkesin rızasını kazanmış, zamanın en temiz olan Fârûk’u (Hazreti Ömer’i) halife seç!” buyurdular. Yanındakileri göstererek: “Bunlar, dünyâda vezirlerin, vefatın zamanında yardımcıların, Cennet’te komşularındır. Bana senin isminin gökte melekler arasında, yerde halk arasında Sıddîk olduğunu haber verdiler” buyurdu. Yâ Resûlallah, anam babam sana fedâ olsun, bu iki kişiyi tanıyamadım ve onlar gibi kimse de görmedim, dedim. “Bunlar Cebrâil ve Mikâil’dir.” buyurdular. Sonra gittiler. Uyandım. Yüzüm gözyaşlarından ıslanmış, evdekiler baş ucumda ağlıyordu.

Hazreti Ebû Bekr “radıyallahü anh” ölüm hastalığında çocuklarını Hazreti Âişe’ye, iki oğlan, iki kız olarak ısmarladı. Hazreti Âişe, benim bir kız kardeşim var, ikincisi hangisidir? diye sordu. “Hanımım hâmiledir. Kızı olacağını zan ediyorum” buyurdu. Hakikaten vefatından sonra, hanımının bir kızı oldu.

Hazreti Ebû Bekr “radıyallahü anh”, hicretin onüçüncü yılında vefat edince, Medine’de herkes ağladı. Hazreti Ali “radıyallahü anh” işitince, ağlayarak geldi ve “Hilâfet bugün tamam oldu” buyurdu. Kapı önünde durup:

“Yâ Ebâ Bekr! Sen, Resûlullahın sevgilisi, arkadaşı, dert ortağı, sırdaşı ve müşâviri idin. Önce İslâma gelen sensin. Senin imânın, hepimizin imânından daha saf oldu. Senin yakînin, daha kuvvetli, Allah’dan korkun daha büyük oldu. Herkesten zengin, herkesten daha cömert sen idin. Resûlullaha en şefkatli, en yardımcı, sen idin. Resûlullah ile sohbetin, hepimizin sohbetinden daha iyi idi. Hayır sahiplerinin birincisi sensin. Senin iyiliklerin, hepimizinkinden çoktur. Her iyilikte ileridesin. Resûlullahın huzurunda, senin derecen en yüksek oldu. Ona en yakın, sen oldun. İkramda, ihsanda, güzel huylarda, boyda, yaşda, Ona en çok benzeyen, sen oldun. Allahü teâlâ, sana, çok mükâfat versin ki, Resûlullaha herkes yalancı derken sen, doğru söylüyorsun, inandım dedin. Sen, Onun kulağı ve gözü gibi idin. Allahü teâlâ seni, Kur’ân-ı kerîmde (sıdk) ismi ile şereflendirdi. Resûlullaha, en sıkıntılı zamanlarında yardımcı oldun. Sulhda, Onun huzurunda, harplerde, Onun yanında idin. Onun ümmetinin halifesi, Onun dininin koruyucusu idin. Câhiller dinden çıkarken, sen İslâm dinine kuvvet verdin. Herkes şaşırdığı zaman, sen kükremiş arslan gibi ortaya çıktın. Herkes dağılırken sen Muhammed Mustafa’nın “sallallahü aleyhi ve sellem” yolunu tuttun. Eshâbın az konuşanı ve en beliği, edîbi sen idin. Her sözün, her buluşun doğru, her işin temizdi. Gönlün herkesten kuvvetli, yakînin hepimizden sağlam idi. Her işin sonunu, önceden görür, geri kalmışları İslâma sokarak aydınlatırdın. Mü’minlere şefkatli, af edici baba idin. İslâm’ın ağır yükünü sen taşıdın. İslâm’ın hakkını herkes elden kaçırırken, sen yerine getirdin. Sen rüzgarların oynatamıyacağı bir dağ gibi idin. İşin doğruluk idi, ilim idi. Sözün mertçe, doğruyu bildirmek idi. Gerici düşüncelerin, bozuk inançların kökünü kazıdın. Hak dinin ağacını diktin. Güçlükleri, müslümanlara kolaylaştırdın. Küfür ve mürtedlik ateşini söndürdün. Allah’ın dinini, sen doğrulttun. İslâma, imâna sen kuvvet oldun. Göklerde, melekler arasında, senin derecen çok büyüktür. Muhacirler ve Ensâr arasında, senden ayrılık yarası çok derindir” buyurdu. Ve çok ağladı. Mübârek gözlerinden yaşlar aktı. Sonra: “Allahü teâlânın kaza ve kaderine râzı olduk. Verdiği elemleri kabul ettik. Yâ Ebâ Bekr! Resûlullahdan ayrılık acısından sonra, bize senin vefatından daha acı bir musîbet gelmedi. Sen mü’minlere sığınak, dayanak ve gölge idin. Münafıklara karşı çok sert ve ateşli idin. Allahü teâlâ, seni Muhammed aleyhisselâmın huzuruna kavuştursun! Bize, senden ayrılma acısı için sabırlar ve ecirler versin! Bizleri, senden sonra, azmaktan, sapıtmaktan korusun” buyurdu. Eshâb-ı Kirâm’ın hepsi, sessizce, Hazreti Ali’nin sözlerini dinledi. Sonunda hepsi, hüngür hüngür ağladı.

Hazreti Ali, “İlk İslâm’a gelen ve en önce Resûlullah “sallallahü aleyhi ve sellem” ile kıbleye karşı namaz kılan Ebû Bekr’dir” buyurdu.

Onun her sözü, dinleyenin ve okuyanın kalbine tesir etmektedir. Buyurdular ki:

“Takva akıllıca yapılan işlerin en güzelidir. Hakka asî olmak ahmakça yapılan işlerin en çirkinidir. Verilen emâneti yerine getirmek en üstün doğruluk sayılır. Hıyanet olarak da, en önde yalan gelir.”

Bir defasında bilmeden şüpheli birşey yiyip hemen anlayınca zorla istifra edip, midesini boşalttı ve sonra şöyle dua etti: “Allah’ım, bilmeden yaptım. Çıkarabildiğim kadarını çıkardım. Beni bundan ve damarlarımda kalanlardan sorguya çekme!”

Birine nasihat veriyordu. Sonunda şöyle buyurdu: “Ey kardeşim, sana yaptığım tavsiyeyi aklında tut ve kaybolmamasına dikkat et! Ölümü özüne sevdir. Nasıl olsa gelecek.” Çok kerre dilini parmağıyla tutar ve: “Başıma gelen herşey bunun yüzündendir” derdi. Binekte iken devesinin yuları düşse, verin demez, deveyi çöktürür alırdı. Sebebini sordular, “Resûlullah bana, insanlardan birşey isteme diye emretti” buyurdu.

“Allah sevgisini hâlis olarak tadanı, bu sevgi, dünyâyı istemekten alıkoyar ve bütün insanlardan uzaklaşır, kesilir.”

“Ömrünü faydasız, boş şeylerle geçiren, tarlaya tohum ekme vaktini kaçırmış olur. Vaktinde tohum ekmeyen ise, hasat zamanında pişman olur.”

“Ne söyleyeceğine ve ne zaman söyleyeceğine dikkat et!”

Ordu kumandanlarını bir yere gönderdiği zaman, onlara: “Kadınları öldürmeyiniz, çocuklara dokunmayınız, ihtiyarlara tecâvüz etmeyiniz, meyveli ağacı kesmeyiniz, ma’mur yerleri tahrip etmeyiniz, haddi tecâvüz etmeyiniz, korkmayınız ve gıdadan başka bir maksatla koyun ve deve kesmeyiniz ve manastırlarına çekilmiş insanlara zarar vermeyiniz” diye emirler ve nasihatler verdi.

Bir hutbesinde buyurdu ki: “Ey insanlar, Allah’tan af ve afiyet isteyiniz. Çünkü mü’mine, İslâm’dan sonra af ve afiyetten daha hayırlı bir şey verilmemiştir.”

“Müslümanlardan hiçbiri, diğerini hakir görmesin! Zira müslümanların küçüğü, Allah yanında büyüktür.”

“Allahü teâlâdan, kendisini, kıyâmet gününde cehennem ateşiden korumasını isteyen bir kimse, mü’minlere karşı çok merhametli ve ince kalbli davransın!”

Oğlu Abdurrahman’ı, komşusu ile münâkaşa ederken gördü ve oğluna gücenerek: “Oğlum, komşu ile dedikodu yapma! Şu gördüğün insanlar dağılır gider ve sen yine komşunla başbaşa kalırsın” dedi.

Yine bir hutbesinde: Ey insanlar! Allahü teâlânın “Ey imân edenler, siz kendinize bakınız, siz doğru yolda bulundukça, yoldan çıkanların size zararı olmaz” (Mâide sûresi 105) âyet-i celîlesini okuyorsunuz, fakat onu yerine koymuyor, başka mânâda kullanıyorsunuz. Zira ben, Resûl-ı Ekrem’den şöyle buyurduğunu işittim: “İnsanlar kötülüğü görüp mani olmadıkları zaman, Allahü teâlânın, onların hepsini âzâba uğratmasından korkulur” dedi.

Bir gün Eshâb-ı Kirâm’a hitaben buyurdu ki: “Allahü teâlâ size dünyâyı fethettirecek, kapılarını açacaktır. Siz, ihtiyacınızdan fazlasını almayınız!”

“Bilmiş ol ki, sabah namazını kılan kimse, Allah’ın himayesindedir. Allah’ın hakkını küçümseme, zira yüzüstü seni Cehennem’e atar.”

“Allahü teâlâya olan hâlis sevginin zevkine varan, dünyâlıktan vazgeçer ve bütün insanlardan yüz çevirir.”

Hazreti Ömer’e şöyle tavsiye buyurdu: “Hak ağırdır. Ağır olduğu kadar da acıdır. Ve aynı zamanda faydalıdır. Bâtıl ise hafif ve aynı zamanda belâlı ve zararlıdır. Eğer tavsiyeme uyarsan, henüz erişemediğin ve mutlak surette sana ulaşacak olan ölümden sevimli bir şey senin için olamaz. Vasiyetime uymazsan da gaybda olan ölümden daha çok buğz ettiğin bir şey olmaz. Halbuki onu önlemeğe gücün yetmez.”

“Kişinin kelâmı, aklının beyânı, faziletinin tercümanıdır.”

Yine bir hutbesinde buyurdu ki: Bütün hamd ve senalar Allahü teâlâya mahsustur. Ona hamd eder. Ondan yardım dilerim. Ondan af niyaz eder, Ona inanır, Ona güvenirim. Hidayeti Allah’tan bekler, sapıklık, düşüklük, şüphe ve körlükten Ona sığınırım. Allah’ın dürüst yürümeyi nasip ettiği kişi dosdoğru yol alır, onun saptırdığı ise ne bir dost, ne de bir mürşid bulabilir… Bütün varlığımla inanırım ki, Allah’tan başka ilâh yoktur. O tektir ve şeriki yoktur. Mülk ve saltanat Onundur, hamd O’nadır. Dirilten de öldüren de Odur. Ve O, hiç ölmeyen diridir. Dilediğini yüceltir, dilediğini alçaltır. Bütün hayırlar Onun elindedir. O, her şeye gücü yetendir.

Bütün varlığımla inanırım ki, Muhammed Mustafa “sallallahü aleyhi ve sellem” Onun kulu ve Peygamberidir. “Onu hak ve hakikat olan dîni tebliğ vazifesiyle göndermiştir ki, Hak din diğer dinlere galip gelsin. Putperestler beğenmeseler de bu böyledir.” (Tevbe 33). Onu bütün insanlığa bir rahmet ve bütün insanlık için bir dayanak ve delil olarak göndermiştir. O gönderildiği zaman insanlar, olabilecekleri hallerin en kötüsü içindeydiler. Bilgisizlik karanlıklarına gömülmüş durumdaydılar. Dinleri uydurma, davetleri yalan ve sahte idi. Allahü teâlâ hakikat dînini Peygamberimiz Muhammed aleyhisselâm ile aziz kıldı.

Ey mü’minler, Allah sizin gönüllerinizi birbirinize ısındırdı. Onun nimeti sayesinde sizler kardeş haline geldiniz. Daha önceleri bir ateş çukurunun tam kenarında idiniz. Sizi oradan çıkaran O oldu. İşte, Allah size işaretlerini böyle apaçık gösterir ki, doğru yola kavuşabilirsiniz. O halde ey imân edenler! Allah’a ve O’nun Resûlüne tam uyun! Allahü teâlâ: “Resûle uyan, Allah’a uymuş demektir. Eğer yüz çevirirlerse ey Peygamberim, bu onların bileceği bir şeydir. Biz seni onların başına bekçi göndermedik” buyurmaktadır. (Nisa, 80).

Ey imân edenler! Size her işte, her durumda Allahü teâlâdan korkmanızı nasihat ederim. Hoşunuza giden işler kadar, size zor gelen durumlarda da hakikate sarılın. Şunu bilin ki, doğru söz dışında hiçbir kelam hayır ve yarar getirmez. Yalan söyleyen, yaradılış hikmetini saptırmış, bunu yapan ise, helâk olmuştur. Ey insanlar! Büyüklenmekden sakının. Topraktan yaratılıp, yine toprağa dönecek olan bir varlığın kibirlenmesi de, ne demek oluyor? Bugün var, yarın yok olan bir varlığın kendini beğenmesi ne kadar anlamsız!..

Ey insanlar! Çalışın ve nefislerinizi, içinde yer alacakları ölüm ötesi için hazırlayın. Önünüzde çözümü zorlaşan şeyleri Allah’ın ilmine havale edin. Öbür âleme geçmeden önce bir şey hazırlayın ki, oraya vardığınızda karşınıza çıksın. Çünkü Allahü teâlâ, “Mahşer gününde herkes, dünyâda hayır ve kötülük olarak yaptığı her şeyi hazır bulacak ve isteyecek ki, kötülüklerle arasında uzak bir mesafe bulunsun. Allah size kendinden korkmanızı emreder. Allah kullarını çok esirgeyicidir.” (Al-i İmrân, 30).

O halde, Allah’tan korkun, Onun emir ve yasaklarına iyice kulak verin. Sizden önce gelip geçenlerden de ibret alın. Ve unutmayın ki, Rabbinizin huzuruna mutlaka çıkarılacak ve küçük-büyük bütün davranışlarınızın karşılığını bulacaksınız. Bununla beraber Allah dilediğini bağışlayabilir. O bağışlayıcı ve affedicidir.

Kendinizi iyi tanıyın, sadece kendi noksanlarınızla meşgul olun. Yardım istenilecek tek kudret sahibi Allahü teâlâdır. Onun dışında hiçbir güç, ne yapabilir, ne bozabilir.

“Muhakkak Allah ve melekler, sürekli olarak O Yüce Peygamber’e salât ve selâm getirirler. Ey imân edenler! Siz de o Yüce Peygamber’e salât ve selâm edin.” (Ahzâb, 56)

Allah’ım! Kulun ve Peygamberin Muhammed Mustafa’ya “sallallahü aleyhi ve sellem” salât ve selâmların en seçkiniyle salât ve selâm et! Bizleri de o âlemlerin Efendisine salât ve selâm etmekle şereflendir, yücelt! Bizleri, ona gönül verenler arasında haşret! Bizleri onun havzından su içen bahtiyarlardan kıl! Allah’ım, sana boyun eğmemiz hususunda bize yardımcı ol! Bizleri düşmanlarımız karşısında muzaffer kıl!..

Kaynaklar
1) Tabakât-ı İbni Sa’d; cild-3, sh. 169
2) Hilyet-ül-evliyâ; cild-1, sh. 28
3) Câmi’u Kerâmât-il-Evliyâ; cild-1, sh. 75
4) Târîh-i Hulefâ; sh. 3, 26
5) Tehzîb-üt-tehzîb; cild-5, sh. 315
6) El-Al’âm; cild-4, sh. 102
7) Tezkiret-ül-Huffâz; cild-1, sh. 1
8) Kâmûs-ul-a’lâm; cild-1, sh. 696
9) Savâik-ul-Muhrika; sh. 9
10) El-Kâmil fi’t-târîh; cild-2, sh. 160
11) Târîh-ul ümemi ve’l-mülûk; cild-4, sh. 46
12) El-İstiâb; cild-2, sh. 243
13) El-İsâbe; cild-2, sh. 341
14) Sahîh-i Buhârî; Babül-hicre,
15) Müsned-i Ahmed İbn-i Hanbel; cild-1, sh. 1
16) Sahîh-i Müslim Fadâil-üs-Sahâbe
17) Tuhfe-i İsnâ Aşeriyye; sh. 28
18) Hucec-i katiye; sh. 8
19) İkd-ül-ferîd; cild-2, sh. 142

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir